Rasonque 150mg (Daraxonrasib): Thuốc Ức Chế RAS Đường Uống Cho Ung Thư Biểu Mô Tuyến Tụy Di Căn

Ung thư tụy là một trong những bệnh ung thư có tiên lượng khó khăn nhất. Nguyên nhân sâu xa là đột biến gen RAS: hơn 90% khối u tuyến tụy mang đột biến này, và trong nhiều năm RAS được xem là mục tiêu “khó tác động” của y học.

Thuốc Rasonque 150mg chứa hoạt chất Daraxonrasib (tên nghiên cứu RMC-6236), do Revolution Medicines phát triển. Đây là thuốc ức chế RAS đường uống được FDA Hoa Kỳ phê duyệt ngày 26/08/2026 cho ung thư biểu mô tuyến tụy di căn. Bài viết dưới đây tổng hợp thông tin chuyên môn về cơ chế, chỉ định, liều dùng và các lưu ý an toàn.

1. Thuốc Rasonque 150mg (Daraxonrasib) Là Gì?

Daraxonrasib là thuốc đích phân tử nhỏ, dạng viên nén bao phim dùng đường uống, một lần mỗi ngày. Thuốc có hai hàm lượng là 100 mg và 150 mg, và liều khuyến cáo 300 mg mỗi ngày được tạo từ các viên này.

• Phê duyệt của FDA (Mỹ): Ngày 26/08/2026, FDA phê duyệt Rasonque cho người lớn mắc ung thư biểu mô tuyến tụy di căn đã dùng ít nhất một liệu pháp toàn thân trước đó, hoặc không thể dùng phác đồ đa thuốc.
• Tiếp cận sớm: Trước đó, từ tháng 05/2026, FDA cho phép chương trình tiếp cận mở rộng để người bệnh đủ điều kiện dùng thuốc trước khi được phê duyệt chính thức.
• Hoạt chất: Daraxonrasib. Thuốc không phải phương pháp chữa khỏi hoàn toàn.

2. Cơ Chế Hoạt Động Của Daraxonrasib

• Vai trò của RAS: RAS (KRAS, NRAS, HRAS) là “công tắc” điều khiển sự tăng trưởng của tế bào. Khi bị đột biến, công tắc này luôn ở trạng thái bật, khiến tế bào ung thư phát triển không kiểm soát.
• Cơ chế “tri-complex”: Daraxonrasib là chất ức chế RAS(ON) đa chọn lọc. Thuốc kết hợp với protein cyclophilin A trong tế bào, tạo phức hợp gắn vào dạng RAS đang hoạt động (gắn GTP) và chặn tín hiệu tăng sinh.
• Phạm vi tác động rộng: Thuốc tác động lên nhiều biến thể RAS đột biến (không riêng KRAS G12C) và cả RAS bình thường, nên có tiềm năng với nhiều nhóm đột biến hơn các thuốc đích chọn lọc từng đột biến.

3. Chỉ Định & Hướng Dẫn Sử Dụng

3.1. Chỉ định lâm sàng

Rasonque được chỉ định cho người trưởng thành mắc ung thư biểu mô tuyến tụy di căn đã nhận ít nhất một liệu pháp toàn thân trước đó, hoặc không thể dùng phác đồ đa thuốc.

3.2. Bằng chứng hiệu quả lâm sàng

• Thử nghiệm giai đoạn 3 RASolute 302: So sánh Rasonque với hóa trị chuẩn ở người bệnh ung thư tụy di căn đã điều trị trước đó.
  • Thời gian sống toàn bộ trung vị: 13,2 tháng so với 6,7 tháng ở nhóm hóa trị.
  • Thời gian sống không bệnh tiến triển trung vị: 7,2 tháng so với 3,6 tháng.
  • Tỷ lệ khối u thu nhỏ: 30% so với 11%.
• Nghiên cứu giai đoạn 1-2 (NEJM, 05/2026): Trên 168 người bệnh ung thư tụy mang đột biến RAS đã điều trị trước đó, liều 300 mg được chọn cho giai đoạn 3. Ở nhóm 26 người mang đột biến RAS G12 dùng thuốc bậc hai, tỷ lệ đáp ứng khách quan là 35%. Tác dụng phụ liên quan thuốc mức độ 3 trở lên gặp ở khoảng một phần ba người bệnh.

Kết quả thực tế của mỗi người phụ thuộc vào thể trạng, mức độ bệnh và các điều trị trước đó.

3.3. Liều dùng & Cách dùng

• Liều khuyến cáo: 300 mg, một lần mỗi ngày (tương đương 2 viên 150 mg), dùng đến khi bệnh tiến triển hoặc xuất hiện độc tính không chấp nhận được.
• Cách uống:
  • Uống 1 lần/ngày, cùng hoặc không cùng thức ăn, vào cùng một thời điểm mỗi ngày.
  • Nuốt nguyên viên, không nhai, nghiền hay bẻ viên thuốc.
• Giảm liều khi có độc tính:
  • Mức 1: 200 mg mỗi ngày.
  • Mức 2: 150 mg mỗi ngày.
  • Ngừng hẳn nếu không dung nạp được 150 mg mỗi ngày.
• Điều chỉnh liều khi dùng cùng thuốc khác:
  • Chất ức chế CYP3A mạnh (không ức chế P-gp): giảm xuống 150 mg/ngày.
  • Chất ức chế CYP3A trung bình có ức chế P-gp: giảm xuống 100 mg/ngày; không ức chế P-gp: giảm xuống 200 mg/ngày.
  • Chất ức chế P-gp: giảm xuống 150 mg/ngày.
  • Chất cảm ứng CYP3A mạnh hoặc trung bình (không tránh được): tăng lên 400 mg/ngày.

4. Tác Dụng Phụ Cần Lưu Ý

4.1. Tác dụng phụ thường gặp

Theo FDA, các phản ứng hay gặp gồm: phát ban, tiêu chảy, viêm miệng (loét miệng), buồn nôn, nôn, đau bụng, phù, giảm cảm giác thèm ăn, xuất huyết và mệt mỏi. So với hóa trị, thuốc ít gây tổn thương thần kinh nặng ở tay chân hơn nhưng phát ban, loét miệng và tiêu chảy thường gặp hơn.

4.2. Dấu hiệu phản ứng nặng – Cần liên hệ bác sĩ khẩn cấp

• Da và mô mềm: phát ban lan rộng, nổi mụn mủ, đau, sưng hoặc bong tróc da.
• Miệng: loét miệng nặng gây khó ăn uống.
• Tiêu hóa: tiêu chảy kéo dài, nôn liên tục gây mất nước.
• Phổi: khó thở mới xuất hiện hoặc nặng lên, ho, sốt (nguy cơ viêm phổi hiếm gặp).
• Dị ứng: nổi mề đay, sưng mặt, môi, lưỡi hoặc họng.

5. Chống Chỉ Định & Thận Trọng Đặc Biệt

• Tương tác thuốc & Thực phẩm: Thông báo cho bác sĩ tất cả thuốc kê đơn, không kê đơn, thực phẩm chức năng và thảo dược đang dùng. Một số thuốc làm tăng hoặc giảm tác dụng của Rasonque, nên có thể cần chỉnh liều như mục 3.3.
• Chăm sóc da và miệng: Dùng kem dưỡng ẩm dịu nhẹ, chống nắng, giữ vệ sinh răng miệng; báo bác sĩ sớm khi có dấu hiệu đầu tiên của phát ban hoặc loét miệng để xử trí kịp thời.
• Phụ nữ mang thai & Cho con bú:
  • Thuốc có thể gây hại cho thai nhi.
  • Cả nữ và nam giới đang điều trị cần dùng biện pháp tránh thai hiệu quả trong suốt thời gian dùng thuốc và ít nhất 1 tuần sau liều cuối.
  • Không cho con bú trong thời gian điều trị và 1 tuần sau liều cuối.
• Theo dõi định kỳ: đánh giá đáp ứng bằng chẩn đoán hình ảnh, theo dõi da, niêm mạc miệng, tiêu hóa và chức năng hô hấp theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Bảo quản: theo hướng dẫn trên bao bì, tránh xa tầm tay trẻ em.

6. Xu Hướng Điều Trị Ung Thư Tụy Mang Đột Biến RAS

Sự xuất hiện của Daraxonrasib đánh dấu bước tiến lớn của y học cá thể hóa với ung thư tụy:

1. Chứng minh RAS có thể bị tác động: Một thử nghiệm giai đoạn 3 cho thấy thuốc cải thiện thời gian sống so với hóa trị ở người bệnh ung thư tụy đã điều trị trước đó.
2. Mở rộng sang nhiều loại ung thư: Daraxonrasib đang được nghiên cứu cho ung thư phổi không tế bào nhỏ mang đột biến RAS và các khối u phụ thuộc RAS khác.
3. Nghiên cứu kháng thuốc và phối hợp: Các nghiên cứu tiền lâm sàng đang tìm cách phối hợp thuốc để ngăn tình trạng kháng thuốc, ví dụ với thuốc ức chế RAS G12D chọn lọc zoldonrasib.
4. Tầm quan trọng của xét nghiệm gen: Xác định tình trạng đột biến gen giúp cá thể hóa điều trị và theo dõi các lựa chọn mới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. FDA: FDA approves daraxonrasib (Rasonque) for metastatic pancreatic adenocarcinoma (26/08/2026) và thông tin kê toa RASONQUE.
2. Drugs.com: Rasonque (daraxonrasib) – Thông tin thuốc và liều dùng.
3. WebMD: FDA Approves Rasonque for Advanced Pancreatic Cancer (26/08/2026).
4. N Engl J Med (2026): Daraxonrasib in Previously Treated Advanced RAS-Mutated Pancreatic Cancer, 394(18):1790-1802. DOI: 10.1056/NEJMoa2505783; NCT05379985.
5. Cureus (2026): Daraxonrasib: A Breakthrough in Pancreatic Ductal Adenocarcinoma. DOI: 10.7759/cureus.113927.
6. Curr Oncol (2026): Targeted Therapy in Pancreatic Ductal Adenocarcinoma: Current Advances and Challenges. DOI: 10.3390/curroncol33080452.
7. JCI (2026): Acquired resistance to the RAS(ON) multi-selective inhibitor daraxonrasib guides rational combination therapy strategies in pancreatic cancer.