Lonsurf (Trifluridine/Tipiracil): Lựa Chọn Hóa Trị Đường Uống Cho Ung Thư Đại Trực Tràng Và Dạ Dày Giai Đoạn Kháng Trị

Đối với bệnh nhân ung thư đại trực tràng hoặc ung thư dạ dày giai đoạn di căn đã trải qua nhiều phác đồ hóa trị trước đó và không còn đáp ứng, việc tìm kiếm thêm một lựa chọn điều trị hiệu quả là vô cùng cần thiết. Lonsurf (phối hợp Trifluridine và Tipiracil) là một thuốc hóa trị đường uống được thiết kế riêng cho nhóm bệnh nhân kháng trị này. Bài viết dưới đây tổng hợp thông tin về cơ chế hoạt động, chỉ định, hiệu quả lâm sàng và các lưu ý an toàn quan trọng khi sử dụng Lonsurf.

1. Lonsurf (Trifluridine/Tipiracil) Là Gì?

Lonsurf là thuốc hóa trị đường uống kết hợp hai hoạt chất: Trifluridine và Tipiracil hydrochloride, do tập đoàn dược phẩm Taiho (Nhật Bản) nghiên cứu và phát triển. Đây là một trong số ít thuốc hóa trị dạng viên uống được chỉ định cho các khối u đường tiêu hóa giai đoạn kháng trị, giúp bệnh nhân có thêm lựa chọn điều trị tại nhà thay vì phải truyền tĩnh mạch tại bệnh viện.

Lonsurf lần đầu được FDA phê duyệt năm 2015 cho ung thư đại trực tràng di căn, sau đó được mở rộng chỉ định sang ung thư dạ dày/vùng nối thực quản-dạ dày tiến triển vào năm 2019, và được phê duyệt bổ sung phối hợp cùng bevacizumab cho ung thư đại trực tràng di căn đã qua điều trị trước đó vào năm 2023.

2. Cơ Chế Hoạt Động

Lonsurf hoạt động dựa trên sự phối hợp của hai thành phần bổ trợ lẫn nhau:

• Trifluridine là một chất tương tự nucleoside, được gắn trực tiếp vào chuỗi DNA của tế bào ung thư trong quá trình phân chia tế bào, gây rối loạn cấu trúc DNA và dẫn đến chết tế bào ung thư.
• Tipiracil có vai trò ức chế enzym thymidine phosphorylase — enzym có chức năng phân hủy nhanh trifluridine trong cơ thể. Nhờ tipiracil “khóa” enzym này lại, nồng độ trifluridine trong máu được duy trì đủ lâu để phát huy tác dụng tiêu diệt tế bào ung thư kháng trị.

Nhờ cơ chế phối hợp này, Lonsurf vẫn có thể tác động lên các tế bào ung thư đã kháng với nhiều phác đồ hóa trị tiêu chuẩn trước đó.

3. Chỉ Định Điều Trị Và Liều Dùng

Theo thông tin kê toa của FDA, Lonsurf hiện được chỉ định trong các trường hợp:

• Ung thư đại trực tràng di căn: ở bệnh nhân đã từng điều trị bằng hóa trị gốc fluoropyrimidine, oxaliplatin, irinotecan, liệu pháp kháng VEGF, và (nếu phù hợp) kháng EGFR nhưng bệnh đã tiến triển hoặc không dung nạp được các liệu pháp này. Có thể dùng đơn độc hoặc phối hợp cùng bevacizumab.
• Ung thư dạ dày/vùng nối thực quản-dạ dày tiến triển: ở bệnh nhân đã qua ít nhất 2 phác đồ hóa trị trước đó.

Liều dùng tham khảo: 35mg/m² diện tích da cơ thể, uống 2 lần/ngày, vào các ngày 1-5 và ngày 8-12 trong chu kỳ 28 ngày (sau đó nghỉ thuốc đến hết chu kỳ), uống cùng thức ăn. Liều tối đa mỗi lần không vượt quá 80mg. Viên nén có hai hàm lượng: 15mg/6,14mg và 20mg/8,19mg (trifluridine/tipiracil), phối hợp các hàm lượng để đạt liều tính theo diện tích da cơ thể của từng bệnh nhân.

Quy cách đóng gói: Lonsurf 20mg/8,19mg hiện lưu hành với hai dạng quy cách phổ biến tùy theo thị trường phân phối:

• Hộp 60 viên (quy cách tiêu chuẩn tại Mỹ)
• Hộp 2 vỉ x 10 viên (20 viên/hộp) (quy cách phân phối tại một số thị trường xuất khẩu)

4. Tác Dụng Phụ Thường Gặp

Vì là thuốc hóa trị tác động lên tế bào phân chia nhanh, Lonsurf có thể gây ức chế tủy xương và các tác dụng phụ tiêu hóa, bao gồm:

• Ức chế tủy xương: giảm bạch cầu trung tính (neutropenia), thiếu máu (giảm hồng cầu), giảm tiểu cầu (thrombocytopenia) — đây là nhóm tác dụng phụ cần theo dõi chặt chẽ nhất, có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu
• Buồn nôn, nôn, tiêu chảy
• Mệt mỏi
• Chán ăn, sụt cân

5. Cảnh Báo An Toàn Quan Trọng

• Theo dõi công thức máu định kỳ: do nguy cơ ức chế tủy xương, bệnh nhân cần được xét nghiệm công thức máu trước mỗi chu kỳ điều trị và khi có chỉ định lâm sàng; bác sĩ có thể cần điều chỉnh liều hoặc trì hoãn chu kỳ tiếp theo nếu các chỉ số huyết học chưa hồi phục.
• Độc tính trên thai nhi: Lonsurf chống chỉ định sử dụng trong thai kỳ do nguy cơ gây hại cho thai nhi. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong suốt quá trình điều trị và tối thiểu 6 tháng sau liều cuối; nam giới có bạn tình trong độ tuổi sinh sản cũng cần áp dụng biện pháp tránh thai phù hợp.
• Ngừng cho con bú: khuyến cáo không cho con bú trong thời gian điều trị và ít nhất 1 ngày sau liều cuối cùng.
• Tránh tiêm vắc-xin sống trong thời gian điều trị do nguy cơ suy giảm miễn dịch tạm thời.

6. Chống Chỉ Định Và Thận Trọng

• Không sử dụng cho người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với trifluridine, tipiracil hoặc bất kỳ thành phần tá dược nào của thuốc.
• Thận trọng ở người có chức năng thận hoặc gan suy giảm — có thể cần điều chỉnh liều.
• Cần xét nghiệm công thức máu đầy đủ trước khi bắt đầu mỗi chu kỳ điều trị.
• Việc điều trị bắt buộc phải được bác sĩ chuyên khoa ung bướu chỉ định và theo dõi sát trong suốt quá trình sử dụng, bao gồm theo dõi tác dụng phụ huyết học và tiêu hóa.

7. Xu Hướng Phát Triển Của Hóa Trị Đường Uống

Lonsurf là minh chứng cho xu hướng phát triển các thuốc hóa trị dạng uống thay thế cho truyền tĩnh mạch, giúp bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn có thể điều trị tại nhà, giảm số lần phải đến bệnh viện và cải thiện chất lượng cuộc sống trong giai đoạn điều trị kéo dài. Việc phối hợp Lonsurf với các thuốc nhắm trúng đích như bevacizumab cũng phản ánh xu hướng chung của ung bướu học hiện đại: kết hợp nhiều cơ chế tác động khác nhau để tối ưu hóa hiệu quả kiểm soát bệnh ở nhóm bệnh nhân đã kháng với nhiều dòng điều trị trước đó.

Tài Liệu Tham Khảo

1. U.S. Food and Drug Administration (FDA): LONSURF (trifluridine and tipiracil) Prescribing Information. Taiho Oncology.
2. National Cancer Institute (NCI): Lonsurf Approved for Colorectal Cancer.
3. OncoDaily: Lonsurf (Trifluridine/Tipiracil) – A Patient’s Guide to Treatment for Advanced Colorectal and Stomach Cancer.
4. Medscape: Lonsurf (trifluridine/tipiracil) – Dosing, Indications, Interactions, Adverse Effects.

Lưu ý: Bài viết mang tính chất tham khảo, tổng hợp thông tin y khoa phổ thông về thuốc Lonsurf (Trifluridine/Tipiracil). Đây là thuốc hóa trị kê đơn, cần được bác sĩ chuyên khoa ung bướu chỉ định, tính liều theo diện tích da cơ thể và theo dõi chặt chẽ trong suốt quá trình điều trị. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định y khoa.